kennis- en coördinatiepunt recreatief fietsen
Nieuws

Opinie: kansen recreatief fietsen bij waardevol toerisme

Gepubliceerd op donderdag 17 oktober 2019

Opinie: kansen recreatief fietsen bij waardevol toerisme

In een opiniestuk in Trouw schetst Paulus Jansen, voorzitter van het Fietsplatform, de kansen die recreatief fietsen biedt in relatie tot waardevol en duurzaam toerisme. Dit in aansluiting op het onlangs gepresenteerde advies ‘Waardevol toerisme’ van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). Maar "we beginnen last te krijgen van de wet van de remmende voorsprong."

OPINIE
In het buitenland gaan we onszelf niet langer Holland noemen, maar The Netherlands. Omdat er meer is dan tulpen, klompen en molens. Onze destination marketing bestrijkt voortaan het hele land, niet alleen de toeristische hotspots in het westen des lands. Want die bestemmingen hebben geen marketing meer nodig. Toerisme is een constante groeimarkt, dus we willen dat meer toeristen ons hele land bezoeken. Dat noemen we spreiding en dat bereik je het beste door ons land zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor fietsers.

Fietstoerisme is duurzaam toerisme. En daar heeft Nederland Fietsland nog een wereld te winnen. We hebben een goede fietsinfrastructuur, maar de meeste kilometers zijn vooral neergelegd voor de utilitaire fietser, voor het woon-werkverkeer. Landen als Denemarken en Zwitserland (!) weten zich beter te positioneren als toeristische fietsbestemming dan Nederland. Geen wonder dat de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) onlangs heeft geadviseerd dat er een coördinerende minister voor toerisme moet komen die het potentieel aan mogelijkheden voor duurzaam toerisme in ons land moet stimuleren. Want nu promoten de provincies alleen zichzelf en daarmee leg je het af in internationaal verband.

Waarom is Nederland (potentieel) zo’n aantrekkelijk fietsland voor buitenlandse toeristen? Allereerst omdat we zo plat zijn als een dubbeltje. Met name voor ouderen en gezinnen met jonge kinderen is ons vlakke land ideaal. Wat ook zeer aantrekkelijk is: het vele water. Onze rivieren en kanalen, de Noordzee, het IJsselmeer, de Waddeneilanden: ze vormen de natuurlijke ruggengraat voor een fietstocht. En het laatste sellingpoint: de vele dorpjes en steden die je onderweg tegenkomt, met historisch erfgoed, musea en voldoende horeca.

Maar het gaat niet alleen om promotie, het gaat ook over het waarmaken van de belofte dat Nederland een prachtig fietsland is. Daar beginnen we last te krijgen van de wet van de remmende voorsprong. De kwaliteit van ons recreatieve fietsnetwerk is steeds minder toegerust om de toenemende diversiteit van fietsers en de daarmee samenhangende snelheidsverschillen te accommoderen. Een groot deel van het netwerk bestaat uit niet-vrijliggende fietspaden. Daarenboven hebben we veel infrastructuur gebouwd die vrijwel uitsluitend is ingericht voor de automobilist als hoofdgebruiker. En als er een autoweg of spoorlijn is aangelegd of verbreed, sneuvelt er vrijwel altijd een aantal dwarsverbindingen voor de fietser. Zelfs de hoofdstructuur van ons toeristisch fietsnetwerk - de langeafstandsfietsroutes - bestaat voor een groot deel uit wegen met meerijdend auto- en ander gemotoriseerd verkeer.

Als we het aandeel duurzaam toerisme willen vergroten moeten we de kwaliteit van het recreatieve fietsnetwerk vergroten, en daarbij durven te kiezen. Dus meer vrijliggende fietspaden aanleggen of bepaalde wegen die onderdeel zijn van het knooppuntennetwerk als 30km-wegen inrichten. Bijvoorbeeld door een wegdek van rood asfalt met een breedte die voorkomt dat er ruimte is om met te hoge snelheid in te halen. Of door op strategische plekken een knip te maken voor doorgaand autoverkeer. De schaarse plekken in Nederland waar gemeenten met visie een deel van een dijk autovrij gemaakt hebben, mogen zich niet voor niets in een enorme populariteit bij de fietser verheugen. Dit is geen autootje pesten. Toeristisch aantrekkelijke routes zijn geen ‘dikke’ routes voor autoverkeer. In veel steden is het aandeel fiets inmiddels ca. 50% van het aantal verplaatsingen. Daar loopt al volop de discussie over het verschuiven van het aantal meters asfalt van auto naar fiets. Het ligt voor de hand ook op toeristische fietsroutes de inrichting aan te pakken. Recreatieve routes kunnen trouwens ook bijdragen aan een groei van het fiets-aandeel  in het woon-werkverkeer. De meeste mensen prefereren immers een rustige, aantrekkelijke, vrijliggende fietsroute naar school of werk in plaats van een fietspad naast een drukke provinciale weg, ook al ben je dan misschien 5 of 10 minuten later op je bestemming. Nederland topdestinatie voor fietsers is een mooi Nederland voor iedereen.

Namens bestuur Landelijk Fietsplatform, Paulus Jansen, voorzitter